Dlatego w tym dniu Historia Sandecji wspomina Samuela Kippela, piłkarza który w latach 1932-1939 wystąpił 193 krotnie w barwach Sandecji i strzelił dla niej 112 bramek. Z pochodzenia był Żydem, jedną z milionów ofiar Holocaustu.
Samuel Roman Klemens Kippel (1913-1942). Źródło: Narodowe Archiwum Cyfrowe
Samuel Roman Klemens Kippel przyszedł na świat w 1913 r. w Krakowie. W zasadzie nie wiemy nic o tym w jakich okolicznościach znalazł się w Nowym Sączu, o jego latach młodości i o rodzinie w której się wychował. Jednak w historii miasta zapisał się jako jeden z najlepszych i najbardziej rozpoznanych nowosądeckich sportowców jako przedwojenna gwiazda pierwszej jedenastki Sandecji. Był szybkim bramkostrzelnym lewym pomocnikiem, dosłownie „łowcą bramek”. W swoje karierze zdobył dla klubu 112 bramek, co do dzisiaj jest jednym z niedoścignionych rekordów.
Z powodu boiskowej przebojowości zwracał szczególną uwagę obrońców drużyn przeciwnych, przez co często odbywało się polowanie na „jego kości”. Wielokrotnie nieprzepisowo zatrzymywany doznawał bolesnych kontuzji. Jego grą interesowały się większe i zamożniejsze kluby piłkarskie takie jak „Cracovia” Kraków czy „Tarnovia” Tarnów, kusząc aby ten zamienił brawy „Sandecji”. Bezskutecznie. Od samego początku przygody z piłką nożną do końca kariery był klubowi wierny.
Wiosną 1938 r. Nowy Sącz obiegła sensacyjna wiadomość o konwersji Samuela Kippela z judaizmu na katolicyzm. Nie przeoczyła tego sądecka prasa pisząc:
„Wielką sensacją w tutejszym świecie sportowym wywołał fakt przejścia na katolicyzm znanego piłkarza Samuela Kippla. Niecodzienna ta uroczystość odbędzie się w kościele parafialnym. Po chrzcie świętym odbędzie się w klubie KPW Sandecja, którego członkiem jest Kippel, towarzyska herbata, na której Kippel otrzyma upominek.”
Źródło: „Ilustrowany Kuryer Codzienny”, nr 321, 20 listopada 1938 r., s. 14.
Jesienią tego samego roku Samuel Kippel ponownie trafił na czołówki prasy. Tym razem nie z powodu przepięknej kombinacyjnej gry i tuzina strzelonych bramek, lecz za sprawą wielkiej afery korupcyjnej w Krakowskim Związku Okręgowym Piłki Nożnej, w której rozgrywkach mistrzostw kl. A podokręgu podhalańskiego zwyciężyła „Sandecja”, uzyskując prawo do gry o awans do klasy wyższej, ligi okręgowej (współczesna I liga). „Sandecja” oraz TS Mościce, zostały posądzone o dokonanie przekupstwa drużyny krakowskiego „Kabla”. „Sandecja” miała dodatkowo zmotywować piłkarzy z Krakowa aby ci za wszelką cenę wygrali swój mecz z zespołem z podtarnowskich Mościc. Z kolei działacze TS Mościce mieli dokonać próby wręczenia korzyści majątkowej piłkarzom „Kabla” w zamian za pokonanie „Sandecji”.
I rzeczywiście, drużyna „Kabla” przegrała z Mościcami, w dodatku pokonała w bezpośrednim meczu Sandecję, która złożyła protest przeciwko zespołowi z Mościc za „niedozwolone zdopingowanie drużyny Kabla”. Śledztwo Wydziału Dyscypliny KZOPN wykazało że to składający protest działacze „Sandecji” dopuścili się skorumpowania graczy krakowskiego „Kabla”, by ci wygrali swoje spotkanie z Mościcami. Dożywotnią dyskwalifikacją na działalność we wszystkich gałęziach sportu został ukarany członek zarządu „Sandecji” Pan Władysław Nosal, a Samuel Kippel w całej tej aferze był wymieniany jako jeden z głównych negocjatorów. Wydział Dyscypliny KOZPN skazał pomocnika „Sandecji” na pięcioletnią dyskwalifikację, którą w późniejszym czasie ostatecznie uchylono i powrócił do gry.
Samuel Kippel w czasie II wojny światowej, z racji pochodzenia żydowskiego, został przez Niemców przesiedlony do getta w Nowym Sączu. Ostatni raz był widziany w marcu 1942 r., kiedy został aresztowany przez Gestapo i wywieziony do obozu koncentracyjnego w Pustkowie k. Dębicy gdzie został zamordowany.
Piotr Kazana,
Historia Sandecji
