W czasie I wojny światowej w szeregach Legionów Polskich znaleźli się zawodnicy i działacze klubu, jedni z prekursorów gry w piłkę nożna w Nowym Sączu: Wojciech Szczepanek, Tadeusz Zabża, Eugeniusz Kopeć, Stanisław Kupka, Edmund Riss i Antoni Batko (działacz klubu). Legionistą był również Jan Aksak, wiceprezes klubu w 1926 r. W latach trzydziestych za działalność na rzecz niepodległości Rzeczypospolitej zostali odznaczeni Medalem i Krzyżem Niepodległości byli zawodnicy i działacze klubowi: Antoni Batko (1937), Jan Aksak (1937), Lazarowicz Roman (1931, prezes klubu w latach 1922-1923), Kopeć Eugeniusz (1931, odznaczony również Virtutti Militari najwyższym polskim odznaczenie wojenne za wybitne zasługi bojowe ), Riss Edmund (1933), Zabża Tadeusz (1937).
![](/Aktualno%C5%9Bci/2023/11/554/12279/image-thumb__12279__news-index-content/olnierze-ii-brygady-legionow-w-okopach-w-rejonie-raranczy-1915-1699727246.42bbc1ff.jpg)
Żołnierze II Brygady Legionów Polskich pod Rarańczą. W jej szeregach służyli zawodnicy „Sandecji”. Fot. Wikipedia.
Kiedy wybuchła II wojna światowa, zawodnicy Sandecji po raz kolejny zamienili stroje sportowe na mundury wojskowe. W wrześniowych walkach 1939 r. zginął porucznik Tadeusz Stefaniszyn, świetny lekkoatleta. W konspiracji szczególnie zasłużyli się zawodnicy sekcji narciarskiej. Kurierami Polskiego Państwa Podziemnego zostali Leopold Kwiatkowski ps. „Tomek” (trener narciarzy, instruktor szybowcowy, odznaczony Virtuti Militari), Roman Stramka ps. „Romek” (odznaczony Virtuti Militari), Jan Freisler ps. „Xawery” (odznaczony Virtuti Militari), Zbigniew Ryś ps. „Fantom” (zorganizował ucieczkę emisariusza Jana Karskiego, odznaczony Virtuti Militari), Klemens Konstanty Gucwa ps. Góral”(zginął w Koszycach w czasie misji kurierskiej, odznaczony Virtuti) Militari bracia Kazimierz i Władysław Świerczowie oraz Tadeusz i Józef Ciastoniowie.
![](/Aktualno%C5%9Bci/2023/11/554/12280/image-thumb__12280__news-index-content/9-copy-1699728993.9551809f.jpg)
Pomnik por. Tadeusza Stefaniszyna, lekkoatlety Sandecji, na Cmentarzu Komunalnym w Nowym Sączu. Fot. Piotr Kazana
Słynnym dowódcą Oddziału Partyzanckiego 9 kompanii III batalionu 1 Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej był Julian Zubek ps. „Tatar” (odznaczony Virtuti Militari), w latach trzydziestych świetny narciarz i piłkarz jedenastki Sandecji. W jego oddziale znaleźli się inni zawodnicy klubu, Zdzisław Pasiut i Kazimierz Węglarski oraz Jan Freisler. W 1944 r. do partyzantki AK w Gorcach dołączył Leopold Kwiatkowski w IV batalionie 1 Pułku Strzelców Podhalańskich AK. W czasie okupacji Niemcy zamordowali Adama Świerzba (bramkarz) i dr Jana Jarosza (działacz klubowy).
Zawodnicy Sandecji walczyli również na frontach II wojny światowej. Narciarz Tadeusz Sokołowski walczył w szeregach Samodzielnej Brygady Karpackiej w obronie Tobruku, potem w II Korpusie Polskim gen. Władysława Andersa wyzwalał Włochy. Natomiast lekkoatleta Stanisław Kotarski latał w 300 i 301 Dywizjonie Bombowym Polskich Sił Powietrznych w Wielkiej Brytanii (odznaczony Virtuti Militari). Sandecja Pamięta!
![](/Aktualno%C5%9Bci/2023/11/554/12281/image-thumb__12281__news-index-content/img-plakat-ak-1170-2000-p-c-97-1699727245.d5e35c73.jpg)
„Sandecja to nie tylko wychowanie w tężyźnie fizycznej, to przede wszystkim wychowanie patriotyczne” – Julian Zubek ps. „Tatar”.